روايت قابل دقت است پس گناه معدوم نميشود چون موجود را معدوم شدن نيست ولى مستور ميگردد و شايد مستور شدن اين است كه جزء اشياء ديگر گرديده و ناپديد مىشود . غفران ذنب - تكفير سيئه ناگفته نماند دربارهء بخشودن ذنوب در قرآن پيوسته غفران ذنوب آمده و « غفران سيئات و سيّئة » حتى يك بار هم نيامده است ، از آنطرف پيوسته در علاج سيئات كلمهء تكفير آمده مثل * ( « كَفِّرْ عَنَّا سَيِّئاتِنا » ) * ولى « اغفر سيئاتنا » حتى يك دفعه هم به كار نرفته است مگر آيهء * ( نَتَجاوَزُ عَنْ سَيِّئاتِهِمْ ) * احقاف : 16 . كه بلفظ * ( « نَتَجاوَزُ » ) * آمده پس در اين چه سرّى هست ؟ به نظر ميايد ذنوب خود گناهان است كه به صورت نيرو در عالم رها شده و در آخرت مجسّم خواهند شد و سيّئات آثار وضعى گناهان از قبيل تيرگى قلوب ، رفتن آبروها ، آمدن عذاب دنيوى و غيره مثلا در آيات : * ( فَأَصابَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا . . . ) * نحل : 34 . * ( وَبَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا ) * زمر : 48 . * ( فَأَصابَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا ) * زمر : 51 . * ( فَوَقاه الله سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا ) * غافر : 45 . * ( وَبَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا ) * جاثيه : 33 . كه سيّئات از « * ( ما كَسَبُوا ) * - . . . * ( ما عَمِلُوا ) * - . . . * ( ما مَكَرُوا ) * » جدا شده است و اگر اضافه لاميّه باشد چنان كه ظاهرا لاميّه است كاملا روشن است كه سيّئات آثار مكر و عمل بداند و گرنه ميبايست گفته شود « فَاصابَهُمْ ما مَكَرُوا » ايضا از آيهء : * ( رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئاتِنا ) * آل عمران : 193 . روشن مىشود كه ذنوب غير از سيّئات است . آنوقت اين از رسم قرآن است كه دربارهء سيّئه تكفير و دربارهء ذنب غفران به كار ميبرد ولى هنوز كاملا علَّت آن برنگارنده روشن نيست از طرف ديگر سيّئه گويا گاهى بگناه هم اطلاق شده است مثل * ( وَمَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها ) * انعام : 160 . و اللَّه العالم .